Ибрагим Ханмав Бамматули


АНАМ, АБАМ, ЭСДЕСЕН!

Поэма

- Анам, абам, бийке Умусапият,

Алгьам, алгьам; макътав, макътав

Сен турагъан женнетлеге,

Сагъа сыйлы, сагъа йылы,

Сагъа исси саламлар.

- Гюнлер гёрдюнг, шаркъ этеген, шавлалы,

Байрам, тойлар, оьр мажлислер къавгъалы.

Алим, шаир уланлар гьакъ юрекден

Сагъа гьашыкъ болуп кёп-кёп зар чекген.

- Тек Ханмав да, Умусапият гёзел де

Гьашыкъ экен деп сёйленген бу элде.

Князь Ханмав, алим тухум Сапият –

Гёз тиймесин деп сукълангъан эки якъ,

- Сююп алды, сююп барды олар деп;

Оразлы да, насипли де болар деп:

Лайла-Мажнун йимик асил гюзгю деп,

Улан-къызгъа илму яхшы уьлгю деп,

Зерли магьмар, йибек, хара – гийгенинг,

Мажлислени накъышладынг, бийлединг,

Уланларынгы оьрчютюп сююндюнг,

Къызларынгны ёнкютюп де сююндюнг;

Уланлагъа хынжал, тюбек такъдырдынг,

Къызларынга алтын, алмас акъдырдынг.

- Тек ювукъда болгъан экен къагьрулар,

Хапарсыздан ябурулду загьрулар:

Оьз мюлкюнгде, Орус-Тирмен заводда,

Хатар болуп, яллагъандай лап отда,

Оьлюп гетди он беш йыллыкъ уланынг,

Ибрагьим, лап башлапгъы яш, къунанынг;

Яс этдинг сен учду-гюйдю умут деп,

Энни алтын хыялланы унут деп,

Эркъардашынг Абдул-Къагьир шо вакъти,

Чонтавулда дюр эди лап оьр къади:

Савгъат этген болгъан сагъа савут-сабалар,

Герман сервиз, чыны, хрусталь хабалар;

Гёзелликни кюлдей этдинг бир-бирлеп,

Ерге уруп, бу не тарыкъ энни деп…

- Сонг большевик оьртен заман етип къалды,

Бары мюлкню, бар байлыкъны талап алды…

Атир балгьам чайып гёзюнг-къашынгны,

Къуллукъчу къыз тарайгъанда башынгны,

Акъ тюк гёрюп, залим кепсиз болгъанынг,

Эсимде бар, мени он йыл заманым,

Эсимде, сен саплап йипге инени,

- Вуя, къызы, алмай гёзюм, гёр, дегенинг…

- Кимни гелме болар эди эсине,

Сен бийкеге, Тирмен-Завод есине,

Юрт ташлы шо оьксюз Бабюк-Тирменге,

Тартмакъ учун къап булан бир пут будай,

Элтме тюшер, къысмат болар деп шолай!

Шо тартылып тез-тез уьйге гелмесе,

Уьлепе ун болмагъан аш этмеге,

Ахырынчы аш гесекни бёлюп-бёлюп ашамай,

Магъа берген больгъан агьлю сап-савлай.

- Тек, эливаш, тирмен ташгъа йыгъылып!!!

Алас-къулас айланагъан тирмен ташгъа йыгъылып:

Ачлыгъындан эсден тайып йыгъылып,

Атам ва мен, чаба-чаба, къувунгъа

Ол тирменге ошгъуп солуп баргъанда,

Жаны чыгъа-чыкъмай тапдыкъ Абамны,

Алып чапдыкъ, таптыкъ эмчи адамны…

Гёрген гиши, алып гелмей къаст этдип,

Яяв аякъ оьзю гелди, сав сагьатны тас этип…

Тез-тез гетдинг, Абам, бийке, аявлу:

Ханмав къалды дертли, ичден йылавлу.

Айырса да къысмат сизин саныгъыз,

Женнетлерде бирче сизин жаныгъыз,

Оьктемлигинг мунда йимик

Оьрде болсун онда да.

- Сени атанг Асадулла къади де,

Эркъардашынг Абдул-Къагьир къади де,

Супу тайпа тюгюл, ачыкъ алимлер,

Яшларынгдан гёзлеп алим уьлгюлер,

Билим алсын деп уланынг Магьаммат,

Эте эдинг гьаман тилев-насигьат.

- «Къолунга сен къалам алсанг,

Кисенге бир тептер салсанг,

Гёрген, билген затны язсанг,

Ахтарувчу, алим болсанг»…

- Сен бозаргъан, сен ёрайгъан шо ёравну,

Бир уланынг Ибрагьим,

Мен яшавгъа чыгъардым бек оравлу.

- Оьктемлигинг, мунда йимик,

Оьрде болсун онда да…

(Ноябрь 1999 – сентябрь 2003).

******************************************

- Кёбюсю язывчулар, сюйсе де, сюймесе де, бир-бирине ошай, Ибрагьим Бамматули буса яратывчулугъу булан да, тюзлюгю учун къырсайып къалагъан къылыгъы булан да биревге де ошамай.

- Чебер сатира хабарларын алсакъ да, огъар къумукъланы Салтыков-Щедрин деп айтма ярай – яшавдагъы бырыкъ-сырыкъланы, тюзсюзлюклени ол бек уьттю кюйде танкъыт этип бажарагъан язывчу, шо якъдан бизде огъар етегени ёкъ.

- Гетген асруну экинчи яртысында ол оьзюню шолай уьттю ва пагьмулу хабарлары булан бек белгили болду. Ибрагьим Бамматули шолар булан янаша шиърулар да яза гелген.

- Гьали шоланы бирлери булан охувчуланы таныш этебиз.




- М.Атабаев, нар. поэт Дагестана,

Редактор журнала «Тангчолпан»

- Журнал «Тангчолпан», г. М-кала, 2004, №4,5. Стр. 58.

5 сентября 2016 г.

Комментарии на facebook


Комменатарии
Представьтесь, пожалуйста
Поделитесь своим мнением по существу данной публикации
Картинка
Введите код с картинки
(для защиты от спама)

на верх

RRS лента

Ссылки

kumukia.ru